ประเพณียกขันหมากปฐม

ตุลาคม 25, 2019 0 By admin

ประเพณียกขันหมากปฐม

 

ประเพณียกขันหมากปฐม

 ประเพณียกขันหมากปฐม  ชื่อเรียกในท้องถิ่น ขันหมากพระถมลักษณะของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ประเภท
แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรม ประเพณี และงานเทศกาลพื้นที่ปฏิบัติ  มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง, ชุมชน
ตำบลโคกสัก อำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุงโดยมากนิยมจัดบริเวณวัดเป็นสถานที่ประกอบพิธีแต่งงาน เนื่องจากการนำ
เงินที่ได้จากการจัดงานไปใช้สอยประโยชน์เพื่อทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา โดยจัดพิธีตามขนบประเพณีของท้องถิ่น
บรรดาสิ่งของที่นำมาจัดขันหมากก็ดี เงินสินสอดก็ดี เงินขวัญถุงที่บรรดาผู้ไปร่วมงานมอบให้แก่คู่บ่าวสาวก็ดี จะรวบรวม
ถวายวัดหรือบำรุงการกุศลสาระสำคัญของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมโดยสังเขปในอดีตนั้นการจัดประเพณีขันหมากปฐมเพื่อวัตถุประสงค์ต้องการเงินที่ได้ไปใช้สอยเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เช่น จัดสร้าง
โบสถ์ วิหาร กำแพงวัด หรืออาคารสถานที่ของโรงเรียน แต่สำหรับในปัจจุบัน เนื่องจากสภาพสังคมที่เปลี่ยนไปตาม
กาลเวลา ทำให้คนในสังคม ชุมชน มีการพบปะสังสรรค์พูดคุยกันน้อยลง วัตถุประสงค์หลักของการรื้อฟื้นประเพณี
หมากปฐมขึ้นมา เพราะต้องการให้คนในชุมชนนั้นๆ ได้เกิดความรัก ความสมัครสมานสามัคคีกัน พบปะ พูดคุยกันมากขึ้น
ซึ่งเชื่อว่าวัฒนธรรม หรือประเพณีเหล่านี้จะช่วยเสริมสร้างให้เกิดกิจกรรม หรือสิ่งดีๆ ขึ้นมาในชุมชนได้ ประเพณีขันหมาก
ปฐมจะจัดขึ้นเมื่อใดนั้นแล้วแต่ความพร้อมของวัดและชาวบ้านในชุมชน สามารถจัดได้ทุกเดือน ทุกฤดูกาล แต่ส่วนใหญ่
จะเว้นระยะช่วงเข้าพรรษา ๓ เดือน ซึ่งส่วนมากจะนิยมจัดกันหลังฤดูเก็บเกี่ยว ประมาณเดือนมีนาคม เป็นต้นไป

ประเพณียกขันหมากปฐม
ประวัติความเป็นมา  “ยกขันหมากปฐม” บางท้องที่เรียกว่า “ยกขันหมากพระถม” เป็นงานบุญอย่างหนึ่งที่ชาวบ้าน
และวัดร่วมกันจัดขึ้นเพื่อเรี่ยไรเงินเข้าวัด ทำนองเดียวกับงานทอดผ้าป่าหรือทอดกฐิน โดยการสมมติเหตุการณ์ย้อนหลัง
ไปครั้งพุทธกาล อาศัยเค้าเรื่องจากพุทธประวัติในคัมภีร์พระปฐมสมโพธิ ตอนวิวาห์มงคลระหว่าง   พระเจ้าสุทโธทนะกับ
พระนางสิริมหามายา มีการสมมุติคู่บ่าวสาวขึ้นแทนพระเจ้าสุทโธทนะและพระนางสิริมหามายา และสมมุติบุคคลอื่น ๆ
เป็นเครือญาติตามพุทธประวัติ เช่น พระมาตุจฉา พระมาตุลา พระปิตุจฉา พระปิตุลา เป็นต้น ด้วยเหตุที่งานบุญนี้มีการ
ยกขันหมากเหมือนงานแต่งงานจริงทุกอย่าง เพียงแค่เป็นเหตุการณ์สมมติขึ้นมา ประกอบกับจัดโดยอาศัยเค้าพุทธประวัติ
ในคัมภีร์พระปฐมสมโพธิ จึงเรียกว่า “ยกขันหมากปฐม”
ประเพณียกขันหมากปฐม นับว่าเป็นงานบุญที่ส่งเสริมให้เกิดความสามัคคีขึ้นในท้องถิ่น ทำให้แต่ละคนสามารถเข้าร่วมงาน
บุญนี้ได้ตามกำลังความสามารถของตน ทั้งยังช่วยอนุรักษ์ประเพณีการแต่งงานของท้องถิ่นได้ส่วนหนึ่ง เปิดโอกาสให้คน
ต่างเพศต่างวัยและต่างถิ่นได้ใกล้ชิดสนิทสนมกัน และสนุกสนานร่วมกันและยังเป็นทางที่จะจรรโลงศาสนาได้เป็นอย่างดี
แต่ทว่าประเพณีนี้นับวันแต่จะหาดูได้ยากผู้สืบทอดหลักองค์ความรู้ด้านที่ได้รับสืบทอดปฏิบัติ  นายพ่วง  ฉิมปลอด
อายุ ๘๓ ปี อยู่บ้านเลขที่ ๘ หมู่ที่ ๗ ตำบลโคกสัก อำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง  โทร. ๐๘ ๑๐๙๘ ๔๙๒๓  สืบทอด
ปฏิบัติ เป็นเวลา ๓๐ ปี, ชุมชนตำบลโคกสัก อำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง
ประเพณียกขันหมากปฐม